Dediklerinizi yaptım. Mate'nin uçbirimde yüklenmesi işleminin sonunda önce bazı öğelerin yüklenemediği uyarısı vardı. Tekrar aynı komutu verip denedim. Bu kez hata mesajı vermeden bitti. Caja ile ilgili yüklemeyi de yaptım. Ardından Mate oturumuna geçemedim bir türlü. Ben ne kadar mateyi seçsem de o yine cinnamonla açılıyordu. Sonunda bunun, seçmiş olduğum giriş sayfası temasından kaynaklanabileceğini düşündüm ve temasız giriş sayfasını seçerek bunu aştım.
Mate'de sorunlar aynen devam ediyordu. Takas işlemi sık sık işlemleri donduruyor ve bazen dakikalarca sürüyordu. Takas işlemi o kadar yavaş gerçekleşiyor ki verimli çalışmak mümkün değil. Bunun hiç olmamasını sağlamak lazım. O gece uyumaya çalışırken ampul yandı. Takas alanı kullanımı elbette belleğin yetersiz kalmasından kaynaklanıyordu. Peki belleği açılıştan itibaren işgal eden programlar vb. nelerdi? Baktım açılışta bellek kullanımı her iki arayüzde de aynıydı: %40-42 civarı, yani benim 1,9 GiB'lık belleğimde 790 MiB civarı. Sistem gözlemcisinin süreçler sekmesinde buldum cevabı. Ama önce aktif olmayan süreçleri de görebilmek için görünüm menüsünden "tüm süreçler"i seçmem gerekti. Ve işte suçlu karşımdaydı: Antivirüs programı clamav tarafından kullanıldığı yazılan bir süreç (clamd miydi ne) tam 510 MiB büyüklüğüyle sürekli oradaydı. Clamtk'yı çalıştırıp seçenekleri filan kurcaladım ama onu oradan kaldıramadım. Sonunda clamtk ve ilgili paketlerin tümünü kaldırıp tekrar yükledim ve sorun halloldu. Artık sadece virüs tarama yaparken o 510 MiB yeri kaplıyor bellekte ve işi bitince yok oluyor. Clamtk'nın otomatik güncelleme özelliğini kapatmak lazım. 1,9 MiB belleği olan için, aniden geliveren 510 MiB az değil, belleği zora sokuyor.
Bunu yapmam belleğimi oldukça rahatlatsa da yeterli değil. Açılışta sadece sistem gözlemcisi çalışırken belleğin ~%16'sı (~300 MiB) dolu oluyor ama sonra firefoxu kullanmaya başladığımda çok fazla bellek işgal ediyor. Firefox'u açtığımda (açılış sayfası yok) bellekte önce 300-400 MiB (değişken) yer işgal ettiği görülüyor, ardından az sonra, bir sebepten, 800 MiB'ı (!) görüp 300'lere geri dönüyor. Açık web sayfası yokken bile 35 MiB "web içeriği" buna ilave oluyor. linuxmint.tr veya startpage arama motoru gibi aşırı yüklü olmayan 4 tane tab açsam web içeriği 200-270 MiB civarında oynuyor. (Buraya kadar 1 GiB'ı doldurduk.) Daha yüklü, bol görselli, videolu vb sayfalar ise çok daha fazla yer tutuyorlar. Facebook ise tam bir felaket. Bunun bir sayfasını açıp, unutup kendi haline bıraksanız dolduruyor da dolduruyor. Tek bir facebook sayfasının 1,3 GiB'a ulaştığına şahit oldum. Tabi bilgisayarımı çalışamaz hale getirdiğinden doğruca sayfayı kapatmak zorunda kaldım. Ayrıca bu, internet paketininizin hunharca tüketilmesi demek de oluyor.
Aklıma firefox'da kurulu bulunan eklentiler geldi. 3 eklentimin hepsini kaldırdım, 150-200 MiB bellek açıldı. Çok gerekli bulduğum AddBlock Plus'ı tekrar yükledim 80 MiB yer tuttu.
Sonuç olarak şöyle diyebilir miyiz?: "Bilgisayarımın nominal 2 GB belleği ve 1,86 GHz işlemcisi günümüz ihtiyaçları için yetersiz kalıyor." - Oysa son Mint sürümü olan 18.2'nin duyurusunda sistem gerekliliği olarak 1 GB yeterli ama rahat çalışmak için 2 GB tavsiye edilir diyor. Bu bir tezat değil mi? Acaba sabit diskimin yavaşlığı gibi bir sebepten takas işleminin yavaş olması gibi bir sorunum da mı var?
Uzun yazdım biliyorum ama benzer sorunu olan diğer linux kullanıcılarına da faydalı olacağını umuyorum.